Koppermaandagprent

​

Koppermaandag is de eerste maandag na Driekoningen (6 januari). Op die dag hielden de gilden traditioneel een feestdag. De gildenvrieven werden voorgelezen en de privileges die de leden van het gilde genoten, werden opgesomd. Vervolgens trokken de gildelieden de stad in om geld in te zamelen dat vervolgens werd verbrast. Zo sloten zij de donkere periode rond de kortste dag af.

​

De naam stamt waarschijnlijk af van "kopperen," wat "feestvieren" betekent, via kop, dat staat voor "beker." 

​

Koppermaandag wordt al in de eerste helft van de 15e eeuw genoemd, maar is waarschijnlijk nog ouder. Toen in de 18e eeuw de gilden werden afgeschaft, bleef de traditie van de feestdag alleen in stand onder de drukkers. De gezellen van drukkers drukten als proeve van vakbekwaamheid een speciale prent met een heilwens erop, de Koppermaandagprent, die zij op Koppermaandag aan de meesterdrukkers en de eigenaar van de drukkerij overhandigden.

​

In de 19e eeuw werden de Koppermaandagprenten aan relaties gestuurd als geschenk. In de loop van de 20e eeuw ging het ritueel vrijvwel verloren, doordat men in plaats van Koppermaandagprenten, kerst- en nieuwjaarskaarten gingen versturen. Na de Tweede Wereldoorlog werd het gebruik deels weer in ere hersteld.

​

De Stichting Vrienden van het Grafisch Atelier Alkmaar fêteerd vanaf 2011 haar Vrienden en Dikke Vrienden met een speciale Koppermaandagprent. Jaarlijks verschijnt er een Koppermaandagprent gemaakt door een andere kunstenaar, en gezien de beperkte oplage is dat een "collector's item."